آزمایشگاه تخصصی مرکز تحقیقات ایدز ایران 

تاریخچه پیدایش :

 

جهت افزایش کیفیت پژوهشهای مرکز تحقیقات ایدز ایران و نیز گسترش توانمندیها ، آزمایشگاه اختصاصی HIV /AIDS مرکز تحقیقات ایدز سال ۱۳۸۸با در اختیار گرفتن تنها یک دستگاه فلوسایتومتری جهت ارزیابی تعداد سلولهای  CD4بیماران در یک اتاق آغاز بکار نمود .در خرداد ۱۳۸۹امکانات  انجام أنواع آزمونهای الایزا و وسترن بلاتینگ  به آزمایشگاه افزوده شد و سپس بتدریج سایر امکانات در اختیار قرار گرفت بنحوی که در سال ۱۳۹۰ و نیز در سال ۱۳۹۳ بترتیب دستگاههای انجام آزمونهای PCR  و Real Time PCR  به آزمایشگاه توانمندی انجام آزمونهای مولکولی را اعطا نمود و نهایتا آزمایشگاه در سال ۱۳۹۴ توانایی انجام آزمونهای کشت سلولی را بدست آورد.

 

فعالیتهای آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز ایران

 

آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز در دوشاخه مرتبط به هم انجام آزمونهای تشخیصی و مراقبتی روزمره و نیز انجام طرح های تحقیقاتی و پژوهشی مرتبط با موضوع HIV /AIDS  به فعالیت می پردازد. آزمایشگاه دارای ۵ نفر پرسنل متخصص ثابت بوده که دارای دکترای تخصصی در رشته های ایمونولوژی و ویروس شناسی ، ژنتیک مولکولی و ... بوده و قابلیت انجام اغلب آزمونهای مرتبط با اهداف مرکز تحقیقات ایدز را فراهم نموده اند.

نخستین و اولین طرح  کامل و مستقل آزمایشگاه  مرکز تحقیقات ایدز ایران انجام پژوهش برای کودکان کار در سال ۱۳۸۹  بوده است در زمانیکه پیش از آن در ایران از کاغذهای DBS در ایران برای آزمونهای HIV استفاده نشده بود و برای نخستین بار مورد استفاده قرار گرفت .( نتیجه پژوهش فوق در ژورنال Sex Transm Infect.2016 Sep 6. pii: sextrans-2016-052557. doi: 10.1136/sextrans-2016-052557.منتشر شد.)  آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز ایران تا کنون بیش از ۳۵ طرح تحقیقاتی را بصورت مستقل و یا بصورت توصیه شده از سایر پروپوزال های تحقیقاتی  و مراکز تحقیقاتی و نیز با همکاری سایر مراکز دانشگاهی به انجام رسانده است.

آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز ایران مورد بازدید و ارزیابی مراکز داخلی و بین المللی بسیاری بوده است و همواره بعنوان یک مرکز پیشرو در این زمینه در داخل کشور مطرح بوده است. بعنوان مثال اعضای هیات مدیره کمپانی معظم ParTec که یک کمپانی پیشرو در حیطه دستگاههای فلوسایتومتری می باشد، نماینده منطقه ای سازمان بهداشت جهانی و نیز UNAIDS  ، گروه های علمی و تحقیقاتی مختلف دانشگاههای معتبر نظیر دانشگاه هاروارد و نیز بسیاری از اعضای هیات علمی دانشگاههای معتبر داخلی نظیر دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس  و ... همگی از آزمایشگاه و فعالیتهای آن بازدید نموده اند و علاوه بر این طرح های تحقیقاتی متعددی را بصورت مشترک به انجام رسانده اند که بعنوان مثال نتیجه یکی از همکاریهای مشترک بین المللی آزمایشگاه مرکز تحقیقات ایدز و مراکز بین المللی در ژورنال Scientific Reports 6, Article number: 24883:2016

از ژورنالهای گروه انتشاراتی  Nature  به چاپ رسید.نتیجه فعالیتهای آزمایشگاه در مقالات متعددی منتشر شده است. کتاب مرجع ؛ راهنمای جامع انجام آزمونهای تشخیص HIV/AIDS  در بزرگسالان و اطفال ؛ از جمله کتب منتشر شده توسط آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز ایران می باشد.

این آزمایشگاه تا کنون در برگزاری کارگاههای متعددی مشارکت داشته است و بصورت مستقل کارگاهHIV Laboratory Diagnostics Practical workshop, focused on: Infant diagnostics and viral load testing را برگزار نموده است.

 

تا کنون نزدیک به ۱۶ دانشجوی مقاطع مختلف دانشگاهیی تمام و یا قسمتی از پایان نامه دریافت مدارک کارشناسی ارشد و یا دکترای تخصصی خود را در آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز به انجام رسانده اند. هم اکنون بیش از ۷ طرح پژوهشی در حال انجام در این آزمایشگاه می باشد.

 

آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز توانمندی انجام آزمونهای :

HIV Detection Tests : ELISA, Western Blotting, PCR, Real Time PCR (Viral Load Assay)

CD4 count in HIV infected patients

HIV Genotyping

HIV Phenotyping

HIV Drug Resistance

HIV related HLA Typing

Evaluation of Anti HIV agents’ efficiency

را دارا می باشد بنحوی که آزمایشگاه اختصاصی مرکز تحقیقات ایدز ایران در این زمینه حضور بسیار فعال و تاثیرگزاری  داشته است به نحوی که از بدو پیدایش تا کنون ( بهار ۱۳۹۶ ) بیش از ۱۴۰۰ مورد آزمون Real time PCR; HIV Viral Load  ، بیش از ۱۰۰۰۰ مورد آزمون CD4 count by Flowcytometry   ، بیش از ۱۵۰۰۰ مورد آزمون الایزای اختصاصی جهت تشخیص و شناسایی HIV  و سایر عفونتهای مرتبط ، بیش از ۵۰۰ مورد انجام آزمون تشخیص مقاومت دارویی ، بیش از ۱۰۰ مورد انجام آزمون وسترن بلات و بیش از ده ها مورد آزمون کشت سلولهای لمفوسیتی و ... را به انجام رسانده است.